Ds. Opweg strip

Meditatie uit kerkblad Op Weg

DE BLIJDE BOODSCHAP ALS ‘ALTERNATIEF FEIT’

Het begrip ‘alternatieve feiten’ is in het afgelopen jaar een paar keer negatief in het nieuws gekomen. Dat is jammer, want het is een prachtige uitdrukking, die precies aangeeft waar geloven over gaat: vertrouwen op iets wat je nog niet kunt zien, misschien niet kunt bewijzen, maar wel heel zeker weet. Profeten en bijbelschrijvers in het algemeen bieden ons aan de lopende band alterna­tieve feiten. Ze kondigen iets nieuws aan, dat onze vaak neerdrukkende werkelijkheid optilt en omkeert.

Het Kerstverhaal is daar een voorbeeld van. Tijdens de heerschappij van keizer Augustus en gouverneur Quirinius wordt een kind geboren dat alles anders maakt. De verteller geeft hem een stamboom via Jozef tot op David en Abraham, hij beweert tegelijk dat Jezus ‘Zoon van God’ mag heten. Als dat geen alternatieve feiten zijn! Zo biedt hij een vreugdevol alternatief, geeft zicht op een nieuwe toekomst, die realiteit wordt als je erin gelooft.

Maar dat begrip ‘alternatieve feiten’ is gekaapt. Het wordt gebruikt voor mystificaties die niet verhelderen maar verduisteren, en wat helder was in mistigheid laten verdwijnen. Ongemakkelijke waarheden die je niet goed uitkomen, worden ontkend en vervangen door een eigen versie. Fouten worden verbloemd, effecten van maatregelen worden anders voorgesteld. Dat is niet profetisch, maar bedrieglijk. Wie de opwarming van de aarde, waar 98% van de wetenschappers een menselijke oorzaak achter ziet, ontkent, en de producenten van steenkool en andere fossiele brandstoffen weer volop de ruimte geeft, die doet niets visionairs maar draait zichtzelf en anderen een rad voor de ogen. Zo misbruik je dat mooie begrip ‘alternatieve feiten’.

Waarom ik daar een punt van maak aan het begin van het nieuwe jaar? Omdat het gaat over taal en in de kerk is taal ons belangrijkste middel om de blijde boodschap uit te dragen. ‘In den beginne was het woord!’ Wij vertellen verhalen, we proberen mensen met woorden mee te krijgen in die beweging die ‘evangelie’ heet, en ze zo hoop en vertrouwen te geven. We geven ook praktische hulp, we hebben symbolische handelingen die de woorden aanvullen en ondersteunen. Maar het woord is ons eerste communicatiemiddel en daarom moeten we zorgvuldig zijn met onze taal en alert wanneer taal misbruikt wordt.

Dus laten we in dit nieuwe jaar de woorden ‘alternatieve waarheid’ en ‘alternatieve feiten’ terug kapen! We laten ze niet aan wie zijn eigen paadje wil schoonvegen, maar gebruiken ze weer voor waar ze voor bedoeld zijn: om elkaar en onszelf een nieuwe blik te gunnen op de mogelijkheden die God ons geeft.

Ds. Joep Dubbink

CB Login